- Minimum arazi büyüklüğü: 5.000 m² (5 dönüm) — daha küçük tarlalara ev yapılamaz
- Maksimum inşaat alanı: Toplam arazinin %5'i ve en fazla 250 m²
- Yol cephesi şartı: Minimum 25 metre (kadastral yola)
- İzin mercii: Belediye sınırı içindeyse belediye; dışındaysa İl Özel İdaresi
- İstisna: Köy yerleşik alanında 5 dönüm şartı aranmaz
- Dikkat: İzinsiz yapıya TCK 184 uyarınca yıkım + 1–5 yıl hapis cezası uygulanabilir
Evet, tarlaya ev yapılabilir; ancak Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği ve 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu uyarınca temel şartların karşılanması gerekir: arazinin en az 5.000 m² (5 dönüm) olması, inşaat alanının toplam arazinin %5'ini ve 250 m²'yi geçmemesi, parselin minimum 25 metre yola cephesinin bulunması. Belediye sınırları dışındaki tarlalar için İl Özel İdaresi'nden, içindekiler için ilgili belediyeden yapı ruhsatı alınmalıdır.
Tarlaya Ev Yapmanın Temel Şartları
Tarım arazisine ev yapmanın yasal çerçevesi, belirli temel şartlara bağlıdır. Öncelikle bu süreçte dikkat edilmesi gereken en önemli kriter, arsa büyüklüğüdür.
Minimum Arsa Büyüklüğü Gereklilikleri
Tarım arazisine ev yapabilmek için arsanızın en az 5 bin metrekare (5 dönüm) büyüklüğünde olması zorunludur. Bununla birlikte, inşa edeceğiniz evin toplam alanı, arsanın yüzde 5'ini geçmemeli ve her durumda 250 metrekareyi aşmamalıdır. Ayrıca, arsanızın en az bir yola cephesinin olması ve bu cephenin minimum 25 metre genişliğinde olması gerekmektedir.
İzin Alınması Gereken Kurumlar
Tarlaya ev yapım sürecinde şu kurumlardan izin almanız gerekiyor:
- Yerel Belediye: İmar durumu kontrolü ve inşaat izni için ilk başvuru noktası
- İl Özel İdaresi: Belediye sınırları dışındaki araziler için gerekli izinler
- Tarım İl Müdürlüğü: Arazinin tarımsal niteliğinin değerlendirilmesi
- Tapu ve Kadastro Müdürlüğü: Tapu bilgilerinin güncellenmesi
Yapı Sınırlamaları ve Ölçüler
İnşaat sürecinde uyulması gereken temel ölçü sınırlamaları şunlardır: Yapının yüksekliği maksimum 7,50 metre veya iki katı geçmemelidir. (Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği Madde 63, 2021 değişikliği) Bina, tarla sınırlarından en az 3 metre, yoldan ise minimum 5 metre içeride konumlandırılmalıdır. Arsanın doğal eğiminden kaynaklanan zorunlu durumlarda, toplam kat sayısının üçü geçmemesi şartıyla bir ek kat izni verilebilir.
Tarım Arazisi Türleri: Hangi Arazi Yapılaşmaya Daha Uygun?
| Kriter / Yasal Sınır | Tarım Arazisi (Genel) | Marjinal Tarım Arazisi | Köy Yerleşik Alanı |
|---|---|---|---|
| Minimum Arazi Büyüklüğü | 5.000 m² (5 dönüm) | 5.000 m² (valilik onayı gerekli) | Muaf |
| Maksimum İnşaat Alanı | %5 / maks. 250 m² | %5 / maks. 250 m² | Belediye/Muhtarlık onayına göre |
| İmar Durumu | Tarım Dışı İzin Gerekli | Valilik Onayı | Ruhsat Yeterli |
| Maksimum Kat Sayısı | 2 Kat (İstisnai: 3 Kat) | 2 Kat | Yönetmeliklere göre |
| Maksimum Bina Yüksekliği | 7,50 Metre | 7,50 Metre | Yerel plana göre |
| Yola Cephe Zorunluluğu | Min. 25 Metre | Min. 25 Metre | Var (ölçü yerel plana göre) |
Dönüme Göre Ev Yapım Şartları: 1 Dönüm, 3 Dönüm, 5 Dönüm+
Arazinizin büyüklüğü, tarlaya ev yapıp yapamayacağınızı doğrudan belirler. Aşağıdaki tablo, en sık sorulan dönüm ölçülerine göre yapılaşma durumunu özetlemektedir:
| Arazi Büyüklüğü | Yasal Durum | Maks. İnşaat Alanı | Açıklama |
|---|---|---|---|
| 1 Dönüm (1.000 m²) | Yapılamaz | — | 5.000 m² alt sınırın altında kalır; kaçak yapı riski |
| 2 Dönüm (2.000 m²) | Yapılamaz | — | Minimum şart karşılanmıyor |
| 3 Dönüm (3.000 m²) | Yapılamaz | — | Köy yerleşik alanında ise istisna uygulanabilir |
| 4 Dönüm (4.000 m²) | Yapılamaz | — | Hâlâ 5.000 m² sınırının altında |
| 5 Dönüm (5.000 m²) | Yapılabilir | 250 m² | Minimum şart tam karşılanıyor; %5 = 250 m² |
| 10 Dönüm (10.000 m²) | Yapılabilir | 250 m² | %5 = 500 m² olur, ancak üst sınır yine 250 m² |
| 20 Dönüm+ (20.000 m²) | Yapılabilir | 250 m² | İnşaat alanı üst sınırı hep 250 m²'de sabit kalır |
Araziniz köy yerleşik sınırları içindeyse 5 dönüm şartı uygulanmaz. Köy muhtarlığı ve İl Özel İdaresi onayıyla daha küçük parsellere de ruhsat alınabilir. Arazinizin köy sınırları içinde olup olmadığını parselsorgu.tkgm.gov.tr üzerinden kontrol edebilirsiniz.
Köy Yerleşik Alanı İstisnası
Köy Yerleşik Alanı (Köy Yerleşim Alanı), tarım arazilerine uygulanan 5.000 m² minimum büyüklük şartından muaf tutulan özel bir planlama bölgesidir. Bu alanlarda daha küçük parsellerde bile yapı ruhsatı alınabilmektedir.
Parselin Köy Yerleşik Alanı sınırları içinde olup olmadığını kadastro müdürlüğü kayıtlarından veya e-Devlet Parsel Sorgulama üzerinden öğrenebilirsiniz. Bu sınır içindeki arazilerde köy muhtarlığı ve İl Özel İdaresi onayıyla yapı ruhsatı alınabilir; 5 dönüm şartı aranmaz.
Köy Yerleşik Alanı sınırları dışında kalan tarlalarda ise Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği Madde 62-63 kapsamındaki tüm yapılaşma şartları geçerlidir. (5403 Sayılı Kanun Madde 13 ise Köy Yerleşik Alanı muafiyetini düzenler.) Bu nedenle arazi almadan önce mutlaka parsel durumunu sorgulamanızı öneririz.
Yasal İzin Süreci Nasıl İlerler?
Yasal İzin Süreci Nasıl İlerler?
Tarım arazisine ev yapma sürecinde yasal izinlerin alınması, sistemli bir şekilde ilerlemesi gereken önemli bir aşamadır. Tarım Arazileri Değerlendirme ve Bilgilendirme Sistemi (TAD Portal) üzerinden başlatılan bu süreç, belirli adımları takip eder.
Tarlaya ev yapım sürecinde yasal izinleri almak, belirli adımları sırasıyla takip etmeyi gerektirmektedir. Tarım Arazileri Değerlendirme ve Bilgilendirme Sistemi (TAD Portal) — Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yönetilen sistem — bu sürecin başlangıç noktasıdır.
Adım Adım Başvuru Süreci
- TAD Portal üzerinden ön başvuru: Tarım ve Orman Bakanlığı'nın TAD Portalı üzerinden arazinizin tarımsal nitelik durumunu sorgulayın.
- Tarım İl Müdürlüğü değerlendirmesi: Arazinin tarımsal niteliği incelenir; mutlak tarım arazisi değilse yapılaşma uygunluğu raporu düzenlenir.
- Yetkili idareye başvuru: Arazi belediye sınırları içindeyse ilgili belediyeye, dışındaysa İl Özel İdaresi'ne başvurun.
- Teknik belgelerin hazırlanması: Mimari proje, statik proje, zemin etüt raporu ve Aplikasyon Krokisi dahil teknik evraklar hazırlatılır.
- Yapı ruhsatı alımı: Tüm belgeler onaylandıktan sonra yapı ruhsatı düzenlenir; ruhsat alınmadan inşaata başlanamaz.
Gerekli Belgeler
- Tapu senedi ve güncel kadastro çapı (Kadastral Yol bilgisi dahil)
- İmar durumu belgesi
- Yapı ruhsatı başvuru formu
- Zemin etüt raporu
- Mimari proje + Aplikasyon Krokisi
- Statik ve mekanik tesisat projeleri
Tarım Bakanlığı Onayı
Tarım İl Müdürlüğü, arazinin tarımsal niteliğini değerlendirir. Özellikle mutlak tarım arazilerinde ilgili bakanlıklarca verilecek kamu yararı kararı zorunludur. Tarım dışı kullanım izni alındıktan sonra 2 yıl içinde imar planlarının hazırlanması ve onaylanması gerekir.
Cins Değişikliği: Tarladan Arsaya Geçiş Süreci
Cins değişikliği (cins tashihi), tapu kütüğünde "tarla" olarak kayıtlı bir arazinin "arsa" vasfına dönüştürülmesi işlemidir. Bu işlem tamamlandıktan sonra arazi, tarım arazisi kısıtlamalarından büyük ölçüde kurtulur ve normal yapılaşma kurallarına tabi hale gelir.
Tarladan arsaya cins değişikliği yapılırsa 5.000 m² minimum büyüklük şartı artık geçerli olmaz. Arazi Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) kayıtlarında arsa olarak tescil edilir ve konut projeleri için standart imar izinleri uygulanır.
Cins Değişikliği Adımları
- İmar planı değişikliği: Arazinin bulunduğu bölgede imar planı değişikliği yapılması veya arazinin imar planı içine alınması gerekir.
- Belediye / İl Özel İdaresi onayı: İmar durumu belgesi ve yapı ruhsatı için başvuru yapılır.
- Kadastro müdürlüğüne başvuru: Cins değişikliği talebi ve gerekli belgelerle Tapu Sicil Müdürlüğü'ne başvurulur.
- Tapu tescili: İşlem tamamlandığında tapu kaydında arazi vasfı "arsa" olarak güncellenir.
Cins değişikliği tamamlanmadan önce yapılaşmaya başlamak, 3194 Sayılı İmar Kanunu kapsamında kaçak yapı yaptırımlarına yol açar.
Alternatif Yapı Seçenekleri
Son yıllarda artan alternatif yapı seçenekleri, tarla sahiplerine farklı çözümler sunuyor. Bu seçenekler, yasal çerçeve içinde kalarak yaşam alanı oluşturma imkanı sağlıyor.
Prefabrik Ev Çözümleri
Prefabrik evler için arsanın mutlaka yola cephesinin olması gerekiyor. Yapının büyüklüğü, tarlanın toplam alanının yüzde 5'ini geçmemeli ve maksimum 250 metrekare olmalıdır. Ayrıca, su, elektrik ve kanalizasyon gibi temel altyapı hizmetlerinin kontrolü önem taşıyor.
Bağ Evi Yapımı
Bağ evi yapımı, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'na göre düzenleniyor. Özellikle tarımsal faaliyet dışında yapılaşma planlanamıyor. Ancak devlet tarafından belirlenen şartlar dahilinde, bağ evi yapılmasına izin verilebiliyor. Bununla birlikte, projenin valilik onayı alması ve yöresel dokuya uygun mimari özellikleri taşıması gerekiyor.
Tiny House Seçeneği
Tiny house'lar, Karayolları Trafik Yönetmeliği kapsamında "O2 sınıfı motorsuz araç" statüsünde değerlendiriliyor. 18 Ocak 2024'te yayınlanan yönetmeliğe göre, konaklama birimi başına en az 250 metrekarelik alan gerekiyor. Tekerlekli tiny house'lar, imar izni gerektirmeden tarlaya yerleştirilebiliyor.
Konteyner Ev İmkanı
Konteyner evler için zemin ile bağlantı olmaması önem taşıyor. Ancak elektrik ve su bağlantısı yapılacaksa, belediyeden gerekli izinlerin alınması şart. Konteyner ev yerleştirme sürecinde, arazinin eğimi ve zeminin sağlamlığı gibi faktörler değerlendirilmelidir.
Güncel Yasal Düzenlemeler ve Yeni Kurallar
Tarım ve Orman Bakanlığı, 2025 yılı için tarım arazilerinin kullanımına yönelik önemli düzenlemeler getiriyor. Bu değişiklikler, tarlaya ev yapma sürecini doğrudan etkiliyor.
Yeni İmar Kuralları
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yürürlüğe koyduğu düzenlemeyle, iki yıl boyunca işlenmeyen tarım arazilerini üretime kazandırmayı hedefliyor. Bununla birlikte, arazi sahipleri için yeni bir kiralama sistemi oluşturuluyor. İl ve ilçe tarım müdürlükleri bünyesinde kurulan Arazi Tespit Komisyonları, uydu görüntüleri ve coğrafi bilgi sistemleri aracılığıyla işlenmeyen arazileri tespit edecek.
Özellikle dikkat çeken bir düzenleme, kiralama sürecinde yerleşim yerinde ikamet edenlere ve sivil toplum kuruluşlarına öncelik tanınması. Ayrıca, kiracılar bakanlıkça belirlenen sistemlere kayıt yaptırarak tarımsal desteklerden faydalanabilecek.
Ceza Miktarlarındaki Değişiklikler
2025'te kaçak yapılaşmaya yönelik cezalar önemli ölçüde artıyor. Örneğin, Kaçak yapı para cezaları; aykırılığa konu alan ile arsa rayiç değerinin çarpımı üzerinden hesaplanmakta ve her yıl Yeniden Değerleme Oranı'na göre güncellenmektedir. Örneğin 100 m²'lik bir 3A grubu kaçak yapı için öngörülen ceza, önceki yıllara kıyasla 25 kat artış göstermiştir. Güncel ceza hesabı için ilgili belediye veya il özel idaresine başvurulması önerilir.
İmar Kanunu'ndaki son değişikliklerle, aykırı yapılaşmalarda ceza hesaplaması "aykırılığa konu alan ile arsa rayiç değerinin çarpımı" üzerinden yapılacak. Bu durum, tarlaya kaçak ev yapmanın maliyetini önemli ölçüde artırıyor.
Maliyetler ve Finansman
Tarlaya ev yapma sürecinde finansal planlamanın doğru yapılması, projenin başarıyla tamamlanması için kritik önem taşıyor. Artan malzeme ve işçilik maliyetleri, detaylı bir bütçe planlamasını zorunlu kılıyor.
İzin ve Ruhsat Maliyetleri
İzin ve ruhsat maliyetleri, bölgesel farklılıklar gösteriyor. Her belediye ve il özel idaresi, kendi meclis kararlarıyla harç ve ücret tarifelerini belirliyor. Ruhsat maliyetleri, projenin büyüklüğü ve yapının türüne göre değişkenlik gösteriyor. Bununla birlikte, zemin etüdü, mimari proje, statik proje ve mekanik tesisat projesi gibi teknik evraklar için bölge ve proje büyüklüğüne göre değişen maliyetler söz konusu olup güncel tarife için ilgili belediyeye başvurulması önerilir.
İnşaat Maliyetleri
Artan malzeme ve işçilik maliyetleri inşaat bütçelerini doğrudan etkiliyor. Kaba inşaat maliyetleri bölgeye ve yapı tipine göre önemli ölçüde değişmekte olup, güncel rakamlar için yerel müteahhitlerden teklif alınması önerilir. İnce işçilik maliyetleri şu kalemleri kapsıyor:
- Elektrik-su tesisatı
- Kapı ve pencere sistemleri
- Mutfak dolapları ve iç dekorasyon
- Sıva, boya ve zemin kaplamaları
Finansman Seçenekleri
Finans kuruluşları, tarla ev projeleri için özel kredi paketleri sunuyor. Prefabrik ev seçeneğinde, geleneksel yapılara kıyasla %20 ile %30 arasında maliyet avantajı sağlanabiliyor. Ayrıca, tarım kredileri ve arsa kredileri gibi alternatif finansman seçenekleri de değerlendirilebilir. Ancak kredi koşulları, tarlanın mülkiyet durumu ve konumuna göre farklılık gösterebiliyor.
Sık Karşılaşılan Sorunlar
Tarım arazilerinde mülkiyet ve imar sorunları, ev yapım sürecini zorlaştıran başlıca engellerdir. Özellikle hisseli tapular ve imar durumu belirsizlikleri, projelerin ilerlemesini yavaşlatabilir.
Hisseli Tarla Problemleri
Hisseli tarlalarda ev yapımı, tüm hissedarların onayını gerektiren karmaşık bir süreçtir. Hissedarlar arasında anlaşmazlık olması durumunda, inşaat süreci tamamen durabilir. Bununla birlikte, hisseli arsalarda hangi alanın kime ait olduğu net olarak belirlenemediğinde, yapılaşma izni almak neredeyse imkansız hale gelir.
Hissedarlardan yazılı izin alınmadan yapılan inşaatlar, ciddi yasal sorunlara yol açar. Bu durumda diğer hissedarlar dava açabilir ve yapının yıkılmasına kadar giden hukuki süreçler başlayabilir. Ayrıca, köy yerleşim alanı içindeki hisseli tarlalarda bile, tüm hissedarların muvafakatı olmadan yapılan evler risk altındadır.
İmar Durumu Sorunları
İmar durumu sorunları, tarla sahiplerinin en sık karşılaştığı engellerden biridir. Tarım arazilerinin imara açılması için öncelikle Tarım İl Müdürlüğü'nden izin alınması gerekir. Ancak bu süreç, arazinin tarımsal verimlilik değeri yüksekse oldukça zorlaşır.
Önemli bir diğer nokta, belediye sınırları içindeki ve dışındaki tarlalar için farklı prosedürlerin uygulanmasıdır. Belediye sınırları içindeki tarlalar için belediyeden, köy yerleşim yerlerindeki tarlalar için ise köy muhtarlığından ve ilgili idari birimlerden imar durumu öğrenilmelidir. Bu süreçte, tarlanın tarım statüsünden çıkarılıp yapılaşmaya uygun hale getirilmesi için gerekli şartların sağlanması büyük önem taşır.
Yasal Olmayan Yapılaşmanın Sonuçları
İzinsiz yapılaşma, tarım arazilerinin korunması için getirilen yasal düzenlemelerin ihlali anlamına gelir. Özellikle 3194 Sayılı İmar Kanunu uyarınca, kaçak yapılar için ciddi yaptırımlar uygulanmaktadır.
2017 sonrasında tarım arazisi üzerine yapılan kaçak yapılar İmar Barışı (Yapı Kayıt Belgesi) kapsamının dışında kalmaktadır. Tarım arazisindeki izinsiz yapı için Yapı Kayıt Belgesi alınamaz; yıkım ve para cezası riski devam eder.
Para Cezaları
Kaçak yapılaşmanın mali sonuçları oldukça ağırdır. Güncel mevzuata göre, her metrekare için belirlenen idari para cezaları uygulanmaktadır; bu cezalar her yıl Yeniden Değerleme Oranı'na göre güncellenir. Bununla birlikte, aykırılığa konu alan ile arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı kadar ek ceza da hesaplanır. Örneğin, 100 m²'lik bir kaçak yapı için hesaplanan idari para cezaları, arsa rayiç değeri ve Yeniden Değerleme Oranı doğrultusunda oldukça yüksek rakamlara ulaşabilmektedir.
Yıkım Kararları
Belediye veya il özel idaresi, kaçak yapının tespitinden sonra yıkım kararı alabilir. Bu durumda:
- Yapı sahibine tebligat yapılır
- Yıkım için bir ay süre verilir
- Masraflar yapı sahibinden tahsil edilir
- Yıkım gerçekleşmezse, %100 fazlasıyla ilgili kurumdan tahsil edilir
Hukuki Yaptırımlar
İzinsiz yapılaşmanın en ciddi sonuçlarından biri cezai yaptırımlardır. Türk Ceza Kanunu'na göre, ruhsatsız yapı yapan veya yaptıranlar üç yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalabilir. Ayrıca, kaçak yapıya elektrik, su veya telefon bağlantısı yapılmasına izin verenler için bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir.
Bununla birlikte, yapı kullanma izni olmayan binalarda sınai faaliyet yürütenlere iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilebilir. Özellikle büyük ova koruma alanlarında yapılan kaçak yapılar için cezalar iki kat uygulanmaktadır.
Sonuç
Sonuç olarak, tarlaya ev yapma süreci dikkatli planlama ve yasal gerekliliklere tam uyum gerektiriyor. Özellikle Artan cezalar ve sıkılaşan denetimler, kaçak yapılaşmanın ciddi sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor.
Tarlaya ev yapma hayalinizi gerçekleştirmek için minimum 5 dönümlük arazi şartı, izin süreçleri ve yapı sınırlamaları gibi temel kurallara uymanız şart. Bununla birlikte, prefabrik ev, tiny house veya konteyner ev gibi alternatif seçenekler, klasik inşaat yöntemlerine göre daha ekonomik ve hızlı çözümler sunabilir.
Ancak bu süreçte acele etmemek ve tüm yasal izinleri almadan inşaata başlamamak büyük önem taşıyor. Doğru planlama, detaylı maliyet analizi ve gerekli kurumlardan alınacak izinler, tarla evinizin sorunsuz bir şekilde tamamlanmasını sağlayacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tarlaya Hangi Şartlarda Ev Yapılır?
Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği Madde 62-63 ve 5403 Sayılı Kanun uyarınca tarlaya ev yapılabilmesi için: arazinin en az 5.000 m² (5 dönüm) olması, inşaat alanının toplam arazinin %5'ini ve 250 m²'yi geçmemesi, parselin en az 25 metre yola cephesinin bulunması gerekir. Belediye sınırları dışındaki tarlalar için İl Özel İdaresi'nden, içindekiler için ilgili belediyeden yapı ruhsatı alınmalıdır. Köy Yerleşik Alanı içindeki parseller 5.000 m² şartından muaftır.
Tarlaya İmar İzni Nasıl Alınır?
Tarlaya imar izni almak için önce Tarım ve Orman Bakanlığı'nın TAD Portalı üzerinden arazinin niteliği sorgulanır. Ardından Tarım İl Müdürlüğü'nden tarım dışı kullanım görüşü alınır. Belediye sınırları içindeyse belediye imar müdürlüğüne, dışındaysa İl Özel İdaresi'ne başvurularak yapı ruhsatı talep edilir. Aplikasyon krokisi, zemin etüt raporu ve mimari proje başvuruya eklenir.
Tarlaya Yapılan Ev İmar Affına Girer mi?
Hayır. Tarım arazileri üzerine yapılan kaçak yapılar İmar Barışı (Yapı Kayıt Belgesi) kapsamı dışında kalmaktadır. İmar planı bulunmayan tarım arazisindeki yapılar için Yapı Kayıt Belgesi verilmez; yıkım ve para cezası riski devam eder.
Tarlaya Ev Yapmanın Cezası Nedir?
Kaçak yapılaşma cezaları, aykırılığa konu alan ile arsa rayiç değerinin çarpımı üzerinden hesaplanır ve her yıl Yeniden Değerleme Oranı'na göre güncellenir. Türk Ceza Kanunu Madde 184 uyarınca ruhsatsız yapı yapanlar için 1-5 yıl hapis cezası öngörülmektedir. Ayrıca yapının yıkılmasına ve arazi eski haline getirilmesine karar verilebilir; masraflar yapı sahibinden tahsil edilir.
Tarlaya Tarımsal Yapı Yapmak için ÇKS Kaydı Şart mı?
Tarımsal üretim faaliyeti amacıyla ağıl, sera, depo gibi yapı yapmak için Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kaydının bulunması birçok idare tarafından şart koşulmaktadır. ÇKS kaydı, arazinin aktif tarımsal amaçla kullanıldığını belgeler ve tarımsal yapı ruhsatı ile desteklerden yararlanmayı kolaylaştırır.